Les 13: Het zegel van de levende God

Inleiding

In India hebben veel mensen ongewone tekens van verschillende vorm en afmeting op hun voorhoofd. Elk van deze tekens stelt een andere godheid voor. De drager van zo’n teken toont aan welke god hij of zij gewijd is. De ware God kent ook een teken dat Zijn volk kenmerkt. Het is een opvallend teken en iedereen die het draagt wordt er merkbaar door geïdentificeerd. Toch is het geen zichtbaar teken, aangebracht op een lichaamsdeel. Het is een kenmerk dat meer bestendig is dan een materieel kenteken. Het is in feite eeuwig en onverwoestbaar. Wat is dit teken?

Het teken van God

‘Heiligt mijn sabbatten, dan zullen deze een teken zijn tussen Mij en u, opdat gij weet, dat Ik, de Here, uw God ben.’  Ezechiël  20:20.

De sabbat is een teken tussen God en Zijn volk. Daardoor toont het de wereld wie hun God is. Toen het scheppingswerk gereed was, verklaarde God dat het ‘zeer goed’ was. Geen ander wezen in het universum was tot deze schepping in staat. Gods macht werd erdoor geopenbaard, er werd een wekelijkse cyclus ingesteld, en de sabbat zou een eeuwigdurend symbool zijn van deze grote scheppingsmacht. *‘*Alzo werden voltooid de hemel en de aarde en al hun heer. Toen God op de zevende dag het werk voltooid had, dat Hij gemaakt had, rustte Hij op de zevende dag van al het werk, dat Hij gemaakt had. En God zegende de zevende dag en heiligde die, omdat Hij daarop gerust heeft van al het werk, dat God scheppende tot stand had gebracht.’ Genesis 2:1-3.

Vijfentwintighonderd jaar later manifesteerde de Here opnieuw Zijn macht door een werk te doen waartoe geen andere god in staat was, namelijk de wonderlijke bevrijding van Zijn volk uit Egyptische slavernij. Tien plagen teisterden de Egyptenaren. Het gevolg was wat ze Israël lieten wegtrekken. Niet veel later trok Gods volk door de door een wonder drooggevallen Rode Zee. Vervolgens wees Hij onder andere in het vierde gebod op de sabbat als een herinneringsteken van Zijn scheppingsmacht en als een middel tot heiliging. ‘Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt; zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de Here, uw God; dan zult gij geen werk doen (…)Want in zes dagen heeft de Here de hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is, en Hij rustte op de zevende dag; daarom zegende de Here de sabbatdag en heiligde die.’ Exodus 20:8-11. ‘De Here zeide tot Mozes: Gij dan, spreek tot de Israelieten: maar mijn sabbatten moet gij onderhouden, want dat is een teken tussen Mij en u, van geslacht tot geslacht, zodat gij weet, dat Ik de Here ben, die u heilig.’ Exodus 31:12-13.

Het teken van Jezus’ macht

Het was Jezus, door wie het scheppingswerk werd uitgevoerd, zoals de apostelen op verschillende wijzen verklaarden. ‘Hij heeft ons verlost uit de macht der duisternis en overgebracht in het Koninkrijk van de Zoon zijner liefde, in wie wij de verlossing hebben, de vergeving der zonden. Hij is het beeld van de onzichtbare God, de eerstgeborene der ganse schepping, want in Hem zijn alle dingen geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn, de zichtbare en de onzichtbare, hetzij tronen, hetzij heerschappijen, hetzij overheden, hetzij machten; alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen; en Hij is voor alles en alle dingen hebben hun bestaan in Hem.’ Kolossensen 1:13-17.

‘Nadat God eertijds vele malen en op vele wijzen tot de vaderen gesproken had in de profeten, heeft Hij nu in het laatst der dagen tot ons gesproken in de Zoon, die Hij gesteld heeft tot erfgenaam van alle dingen, door wie Hij ook de wereld geschapen heeft.’ Hebreeën 1:1-2.

‘In den beginne was het Woord en het Woord was bij God en het Woord was God. Dit was in den beginne bij God. Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dit is geen ding geworden, dat geworden is.’ ‘Het Woord is vlees geworden en het heeft onder ons gewoond en wij hebben zijn heerlijkheid aanschouwd, een heerlijkheid als van de eniggeborene des Vaders, vol van genade en waarheid.’ Johannes 1:1-3, 14.

Jezus Christus, de Zoon van God en Redder van de mensen, was de Schepper, en daar de sabbat gegeven is als een gedenkteken van de schepping, is ze ook het teken van Christus. Hij gaf haar aan de mens als een voortdurende herinnering aan het feit dat Hij de Schepper is. Hij zei: ‘Alzo is de Zoon des mensen heer ook over de sabbat.’ Markus 2:28.

Wanneer werd de sabbat ingesteld?

Vaak beweert men dat de sabbat alleen en speciaal voor de Israëlieten gegeven werd op de berg Sinaï, tijdens Gods afkondiging van de tien geboden. Maar de sabbat bestond al lang voordien. Als dat niet het geval was, dan zou het gebod om de sabbat te houden niet kunnen beginnen met het woord ‘gedenk’ (Exodus 20:8). Gedenken wil zeggen zich herinneren. De Israëlieten werden herinnerd aan de schepping van hemel en aarde. De sabbat werd ingesteld op de zevende dag van de scheppingsweek (Genesis 2:2-3, zie onder punt 1 van deze les).

We kunnen drie dingen vaststellen:

a          God rustte op de zevende dag

b          God zegende die dag, en

c          heiligde haar.

Heiligen wil zeggen apart zetten. De sabbat is een speciale dag, een instelling die niet verschoven kan worden naar een ander tijdstip. Ze is bepaald op de zevende dag van de week. God zegende niet de instelling, maar de dag. Daarom, als we de zevende dag, de bijbelse rustdag, scheiden van de sabbat, dan wordt de sabbat teniet gedaan.

Het teken van redding en heiliging

De macht van Christus, die zich manifesteerde in de schepping, wordt ook geopenbaard in de verlossing van zonde. De oude, zondige natuur sterft en er wordt een nieuw hart gecreëerd. *‘*Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen.’ 2 Korinthe 5:17. ‘Een nieuw hart zal Ik u geven en een nieuwe geest in uw binnenste; het hart van steen zal Ik uit uw lichaam verwijderen en Ik zal u een hart van vlees geven.  Mijn Geest zal Ik in uw binnenste geven en maken, dat gij naar mijn inzettingen wandelt en naarstig mijn verordeningen onderhoudt.’ Ezechiël 36:26-27.

Een nieuw schepsel worden met een nieuw hart betekent een verlossing van de zonde, een herschepping, een heiliging. Geen enkele macht in het universum is in staat om zo’n verandering tot stand te brengen. We kunnen onszelf door eigen kracht niet veranderen, maar hebben daarbij de hulp van Christus nodig. *‘*Daarom kan Hij ook volkomen behouden, wie door Hem tot God gaan, daar Hij altijd leeft om voor hen te pleiten.’ Hebreeën 7:25.

God zelf noemde door de profeet Ezechiël het middel tot deze heiliging: *‘*Ook gaf Ik hun mijn sabbatten als een teken tussen Mij en hen, opdat zij zouden weten, dat Ik, de Here, hen heilig.’ ‘Heiligt mijn sabbatten, dan zullen deze een teken zijn tussen Mij en u, opdat gij weet, dat Ik, de Here, uw God ben.’ Ezechiël 20:12, 20.

Hier wordt verklaard dat de sabbat het symbool is van Gods macht om te heiligen. Overal waar een openbaring van Gods macht getoond wordt - of het nu gaat om de schepping, om bevrijding, of om heiligmaking - daar vinden we de sabbat als symbool en blijft dat zolang de macht van God bestaat.

Paulus noemt in Romeinen 4:11 het teken van de besnijdenis een zegel. Daarom is de sabbat niet alleen een teken van God en een middel tot heiliging, het is ook het zegel van de levende God. Openbaring 7:3-4 zegt dat ‘de knechten van onze God’ verzegeld zullen zijn. Zij houden dus de sabbat.

Wat is de dag des Heren?

Daar Christus de sabbat instelde en hem een teken noemde tussen Hem en Zijn volk, is het niet te verbazen dat Hijzelf, toen Hij op aarde was de sabbat hield. *‘*En Hij kwam te Nazaret, waar Hij opgevoed was, en Hij ging volgens zijn gewoonte op de sabbatdag naar de synagoge en stond op om voor te lezen.’ Lukas 4:16.

Later, toen Hij de verwoesting van de tempel door de Romeinse legers voorspelde en Zijn volk waarschuwde uit die stad weg te vluchten, voegde Hij daaraan toe: ‘Bid, dat uw vlucht niet in de winter valle en niet op een sabbat.’ Matthéüs 24:20.

In het jaar 70 na Christus werd deze profetie vervuld. Jezus gaf daarmee aan dat de heiligheid van de sabbat ook na Zijn dood en opstanding zou blijven bestaan. Hij zei eens tegen de Farizeeën: ‘De sabbat is gemaakt om de mens, en niet de mens om de sabbat. Alzo is de Zoon des mensen heer ook over de sabbat.’ Markus 2:27-28.

Als nu de Zoon des mensen de Heer van de sabbat is, dan moet de sabbat, en geen andere dag, de dag des Heren zijn. De profeet Jesaja bevestigt dat. ‘Indien gij niet over de sabbat heenloopt door uw zaken te doen op mijn heilige dag, maar de sabbat een verlustiging noemt, de heilige dag des Heren van gewicht, en die eert door noch uw gewone bezigheden te doen, noch uw zaken te behartigen, of ijdele taal uit te slaan, dan zult gij u verlustigen in de Here en Ik zal u doen rijden over de hoogten der aarde en u doen genieten het erfdeel van uw vader Jakob, want de mond des Heren heeft het gesproken.’ Jesaja 58:13-14.

Hoe de sabbat houden?

Een dag begint niet, zoals we tegenwoordig menen, ‘s avonds om 24.00 uur, maar bij zonsondergang. We lezen dat in het eerste hoofdstuk van Genesis. Na iedere scheppingsdag wordt er gezegd: *Toen was het avond geweest en het was morgen geweest,*de eerste dag, de tweede dag, enz. Met andere woorden, de dag begint met de avond. Met betrekking tot de sabbat wordt er gezegd: ‘(…) van avond tot avond, zult gij uw sabbat vieren.’ Leviticus 23:32.

De Here vraagt ons al ons werk te doen in zes dagen en de zevende dag apart te houden om te rusten, Zijn woord en scheppingswerken te bestuderen en voor godsdienstoefening. ‘Z**es dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de Here, uw God; dan zult gij geen werk doen, gij noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch de vreemdeling die in uw steden woont.’ Exodus 20:9-10.

Hoe nauw God het neemt voor wat betreft het houden van de sabbat, is beschreven in de geschiedenis van het verblijf van Israël in de woestijn, op weg naar het beloofde land. De eerste vijf dagen van de week lag er iedere dag manna op de grond, dat hun gedurende de woestijnreis tot voedsel diende. Als men voor de volgende dag extra manna verzamelde, was het op het moment dat men het wilde gebruiken bedorven. Maar op de morgen van de zesde dag was het geoorloofd een extra portie manna te verzamelen voor de sabbat. Dat was de volgende dag gewoon eetbaar. *‘*En op de zesde dag verzamelden zij tweemaal zoveel brood, twee gomer voor ieder; en al de vorsten der vergadering kwamen het Mozes berichten. Toen zeide hij tot hen: Dit is wat de Here gezegd heeft: een rustdag, een heilige sabbat is het morgen voor de Here; bakt wat gij bakken wilt en kookt wat gij koken wilt; laat al wat overblijft liggen om het tot de volgende morgen te bewaren. Zij lieten het dan tot de volgende morgen liggen, zoals Mozes bevolen had; toen stonk het niet, en er waren geen maden in. Voorts zeide Mozes: Eet dit vandaag, want heden is het sabbat voor de Here, vandaag zult gij het niet vinden op het veld. Zes dagen zult gij het verzamelen, maar op de zevende dag is het sabbat; dan is het er niet. Toen er dan ook van het volk op de zevende dag heengingen om wat te verzamelen, vonden zij het niet.’ Exodus 16:22-27.

Jezus leerde dat een bepaald soort werk op sabbat gedaan moest worden, en dat was werk dat verband houdt met barmhartigheid, zorg voor zieken, en redden van levens van mens en dier. Zie Matthéüs 12:9-13.

De sabbat: een eeuwige instelling

De sabbat is een eeuwig instituut. Hij is ingesteld bij de schepping. De bijbel leert nergens iets over een verandering van deze rustdag. In tegendeel, als in Openbaring 14 van vers 6 tot 12 een laatste waarschuwingsboodschap aan de wereld wordt gegeven, dan wordt daarin tevens een bepaalde groep mensen genoemd die behouden wordt. *‘*Hier blijkt de volharding der heiligen, die de geboden Gods en het geloof in Jezus bewaren.’ Openbaring 14:12.

Drie aspecten karakteriseren deze mensen:

a          Zij hebben volharding.

b         Zij houden Gods geboden, inclusief het sabbatsgebod.

c          Zij geloven in Jezus.

Zelfs op de nieuwe aarde zal er sprake zijn van de viering van de sabbat. ‘Want zoals de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, die Ik maken zal, voor mijn aangezicht zullen blijven bestaan, luidt het woord des Heren, zo zal uw nageslacht en uw naam blijven bestaan. En het zal geschieden van nieuwe maan tot nieuwe maan en van sabbat tot sabbat, dat al wat leeft zal komen om zich voor mijn aangezicht neer te buigen, zegt de Here.’ Jesaja 66:22-23.